Het gevoel van afwijzing, hoe ga je ermee om?

Vanaf onze vroegste jeugd hebben we te maken met afwijzingen en, hoe pijnlijk ook, het leert ons dat de wereld niet alleen om ons draait. In het leven worden we geconfronteerd met momenten van afwijzing, simpelweg omdat we nooit aan ieders wensen kunnen  voldoen. Dit is de werkelijkheid waarin we leven. Wat als dat gevoel van afwijzing een diep litteken teweegbrengt, waardoor we angstig en onzeker worden?

Een gevoel van afwijzing kan heel sterk zijn. Dit gevoel brengt automatisch andere gevoelens naar boven, zoals verdriet, boosheid, angst, schaamte, bitterheid, eenzaamheid, schuldgevoelens, teleurstelling en/of neerslachtigheid. Kort gezegd zijn er twee reacties op gevoelens van angst: vluchten of vechten.

Het vluchten resulteert in slachtoffergedrag en zelfmedelijden, onzekerheid, hopeloosheid of een verslaving zoals drank, seks, soaps of teveel werken, om maar niet geconfronteerd te worden met de werkelijkheid. Kritiek wordt altijd persoonlijk opgevat en geeft een nog grotere onzekerheid en angst.

Het vechten resulteert in gevoelens van bitterheid, minachting of hardheid. Door middel van een grote mond wordt respect afgedwongen. Kritiek wordt niet ter harte genomen, daardoor kan iemand stuurloos, koppig en trots worden. Het is niet zo dat mensen die zich snel afgewezen voelen altijd uit een gezin komen waar geen bevestiging was. We hebben allemaal liefde en bevestiging nodig.

We hebben een gat in ons hart als gevolg van de verbroken relatie tussen God en ons (de zondeval), waardoor we in gebrokenheid leven. De meesten van ons vullen dat gat met geld, seks, macht, kinderen, eten, werk of andere zaken. Dat geeft een leeg gevoel. We verlangen dat onze omgeving ons de bevestiging geeft die we nodig hebben, maar dat kan ze ons niet geven. Alleen God kan ons ten diepste vullen.

 

Redenen van afwijzing

Er zijn meerdere redenen aan te wijzen waardoor afwijzing kan ontstaan.

• Het kan zijn dat jij je afgewezen voelt doordat je moeder je al afwees toen je nog in haar buik zat. Misschien waren er problemen in de relatie, financiële zorgen, of kwam je sneller dan was gepland.

• Het kan ook zijn dat je als kind niet voldeed aan de verwachtingen van je ouders of van de omgeving, bijvoorbeeld door een lichamelijke afwijking of doordat je veel huilde en als lastig gezien werd. Misschien heeft er ooit iemand een opmerking gemaakt over jou die je altijd is bij gebleven, omdat die opmerking zoveel pijn deed. Wellicht voelde jij je onzeker over iets wat je niet goed kon. Of werd je veel alleen gelaten en kreeg je nooit aandacht en knuffels die je zo graag wilde.

• Het kan zijn dat je ouders jou nooit hebben laten merken dat je geliefd bent of misschien heb je één van je ouders nooit gekend. Je kunt geadopteerd zijn; weggegeven door de mensen die van jou zouden moeten houden.

 

Zowel het onderbevestigde kind als het overbevestigde kind krijgt een verkeerd zelfbeeld. Het kan zijn dat je altijd complimenten kreeg en je ouders je steunden door dik en dun, altijd trots op je waren, ondanks dat je bijvoorbeeld niet goed mee kon op school, van klasgenoten kreeg je te horen dat je dom bent. Zo’n opmerking kan diep in je ziel binnenkomen.

 

Serieus nemen

Als je continu bang bent voor afwijzing, ga je reageren vanuit angst. Als iemand vraagt of “je niet beter dit of dat kan doen”, kan het zijn dat je denkt: “zie je wel, ik kan ook niets”. Ten diepste ben je bang voor jezelf, omdat jij jezelf niet serieus neemt, en dat verlamt. Je mag niet bang zijn van jezelf en je onderdrukt dat gevoel Wat gebeurt er op zo’n moment in je gedachten en in je lijf? Die ene opmerking laat een enorm litteken achter. Maak een lijst van situaties waarin jij je afgewezen voelde. Hoe moeilijk het ook is, het is nodig om die situaties in Gods handen te geven om te kunnen vergeven. Als je kritiek krijgt, is het nodig om deze af te wegen. Heeft die persoon gelijk? Kan ik hier iets mee? Kun je er iets van leren? Of is het eigenlijk projectie van de ander? Als dat zo is, mag jij het bij hem of haar terugleggen en hoef jij het je niet aan te trekken. Leer om jezelf los te zien van complimenten. Niet alleen van mensen, ook van God. God vraagt niet wat jij doet, Hij vraagt dat je gewoon bent. Je mag zijn wie je bent en God geniet van jou. Nu mag jij ook van jezelf gaan genieten…

 

Tips

Neem gevoelens van afwijzing heel serieus! Als we leven vanuit afwijzing kan ons dit letterlijk ziek maken, zowel psychisch als lichamelijk. Het heeft ook een grote impact op relaties, omdat we vanuit angst reageren op wat er tegen ons gezegd wordt. Ofwel zeggen we niets en sluiten ons af, waardoor we in de slachtofferrol kruipen, ofwel worden we boos en reageren agressief of geïrriteerd.

• Gevoelens van afwijzing ontstaan vaak als er geen harmonie is tussen wat iemand van zichzelf verwacht en wat hij werkelijk kan. Afwijzing wordt vaak nog sterker ervaren, als iemand niet kan wat anderen van hem of haar verwachten. Het geeft angst als we niet bij de groep horen, of als we ons niet serieus genomen voelen.

• Als je gedachten hebt dat jij niet waardevol bent in Gods ogen, dat jij het niet waard bent om te leven, dat je niet geliefd bent… geloof ze niet! Het zijn leugens! Iedereen heeft zijn eigen zwakte waar de duivel graag op inspeelt, dus is het nodig om ons te wapenen!

Maak kaartjes met teksten uit de Bijbel waarop staat dat je wel degelijk geliefd bent door God en dat je er mag zijn, zodat je weerbaarder wordt.

Zet God op de eerste plaats in je leven. Seks, werk, je kinderen, het zijn allemaal opvullers die jou nooit de bevestiging kunnen geven die je werkelijk nodig hebt! Vraag God vergeving voor het feit dat je niet hebt geloofd of toegestaan dat Hij de Heer is in je leven.

• We mogen niet blijven hangen in afwijzing, omdat het ons kapot maakt. Schrijf elke opmerking en situatie op waarin jij je afgewezen hebt gevoeld en geef dat aan God. Vergeef diegenen die jou afgewezen hebben, zodat je het kunt neerleggen bij God.

 

Deze blog is een bewerking van een artikel van Carianne Ros in CV-Koers april 2008

Ja, ik wil leven in balans!

Ontvang NU

het gratis e-boek

VAN DROOM TOT DOEL!

In tien stappen bereiken wat je echt wilt en leven vanuit Gods roeping voor jou!

We willen je graag inspireren en bemoedigen vanuit de Bijbel.

Meld je aan voor de inspiratiebrief en ontvang het e-boek.

Vraag? Opmerking? Tip? Gebedsverzoek?

Social Media